Trang chủ
Tin nhà trường
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN - ĐÔI ĐIỀU SUY NGẪM

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN - ĐÔI ĐIỀU SUY NGẪM

                 Bồi dưỡng học sinh giỏi là một trong những nhiệm vụ quan trọng và thiêng liêng mà đất nước và thời đại giao phó cho ngành giáo dục. Mỗi nhà trường, mỗi người thầy được nhận và phải nhận lấy nhiệm vụ đó vừa như một vinh quang lại vừa như một thách thức lớn nhất trong nghề nghiệp của mình. Chuyện người thầy phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi cũng như người trồng hoa. Bông hoa đẹp bởi bàn tay người chăm bón, nâng niu. Nhưng đâu phải khi nào hoa cũng khoe sắc rực rỡ. Chỉ cần một cơn trở gió, một sự thay đổi tiết trời, một sự lãng quên bất cẩn của người là hoa kém sắc, cây không trổ bông.

              Bàn chuyện dạy Văn khó quá, lại nói chuyện dạy cho học sinh giỏi Văn càng khó. Có đồng nghiệp đã từng nói với tôi rằng, học sinh giỏi, nhất là học sinh giỏi Văn chỉ là thiên bẩm !? Là người trực tiếp giảng dạy đã nhiều năm, tôi không nghĩ như vậy. Năng khiếu và tri thức văn hóa nói chung phải được bồi đắp theo năm tháng, gắn liền với sự nhạy bén của tố chất cá nhân. Người thầy phải là chất xúc tác trong quá trình biến đổi chất, người quản lí là nguồn động lực tiếp sức định hướng cho cả thầy và trò.

             Hiện nay, dưới sự tác động của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, môn Văn là một môn học ít được học sinh yêu thích quan tâm, nên việc tuyển chọn học sinh vào đội tuyển học sinh giỏi môn Văn là hết sức khó khăn. Thông thường những em học sinh giỏi là học sinh giỏi toàn diện, hoặc giỏi về khoa học tự nhiên, do đó các em không mấy hứng thú khi được chọn môn Văn để dự thi. Bên cạnh đó nhiều phụ huynh học sinh có quan điểm thực dụng cho rằng: đeo đuổi môn Văn rất khó chọn trường thi đại học, khó tìm được một nghề giàu có sau này nên ít khi được quan tâm, hoặc khi thấy con em mình đầu tư vào môn Văn cũng lấy làm khó chịu và thậm chí tỏ thái độ không đồng tình.

              Thực tế môn Văn ít được nhiều người chú ý nhưng đây lại là một môn học tương đối khó, để dạy tốt và học tốt môn Văn ở trường phổ thông là một việc khó, thì việc phát hiện và dạy học sinh giỏi môn Văn lại càng khó hơn gấp bội, đòi hỏi cả thầy và trò phải có một phương pháp dạy và học tập đúng đắn, kết hợp với lòng nhiệt tâm cao thì mới đạt kết quả tốt. Học sinh giỏi môn Văn không giống như học sinh giỏi của các môn học khác, học sinh giỏi môn Văn lại càng không phải là giỏi thuộc các bài văn mẫu là được mà các em phải có sự rung động trong tâm hồn, có hiểu biết sâu rộng về xã hội, về các môn nghệ thuật liên quan như hội họa, âm nhạc ... và một phần nữa là năng khiếu thiên bẩm, là tố chất sẵn có. Bởi vì môn Văn không chỉ là một môn khoa học mà còn là một bộ môn nghệ thuật nên rất cần ở học sinh cả tư duy lôgic và tư duy trừu tượng. Đặc biệt là năng khiếu, tố chất văn chương.

                Vậy trước khá nhiều rào cản như thế làm thế nào để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn Văn đạt kết quả cao? Làm thế nào để học sinh yêu thích học văn?... Đó là câu hỏi đánh động lương tri và tình yêu nghề nghiệp của mỗi thầy cô giáo và các nhà quản lí giáo dục.

             Để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi có hiệu quả, người thầy cần phải biết chọn đối tượng phù hợp. Phải làm sao xác định được đúng những học sinh không chỉ có năng khiếu văn học mà còn có lòng say mê văn chương, có sự phát triển tư duy một cách lành mạnh, có tố chất của trí tuệ thông minh, ngay ở cả các môn khoa học tự nhiên. Học sinh cần phải tự giác nỗ lực hết mình, phải có ý thức vươn lên trong học tập và phải có ý chí phấn đấu, xem việc học là một vấn đề mấu chốt quyết định tương lai cho mình sau này. Các em phải trang bị cho mình kiến thức bộ môn vững vàng và biết làm chủ vốn kiến thức đó trong mỗi yêu cầu của học tập, thi cử và ứng xử xã hội.

               Bồi dưỡng học sinh giỏi là một công việc rất khó khăn đòi hỏi người giáo viên vừa phải có tài vừa phải có tâm. Người thầy phải luôn thắp sáng ngọn lửa mê say môn học mà học sinh đang theo đuổi, phải dạy cho các em biết biến ước mơ thành hiện thực, biết chấp nhận khó khăn để cố gắng vượt qua. Người giáo viên phải có năng lực trong kỹ thuật dạy học, có phương pháp bồi dưỡng, ôn luyện tốt, phải nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp, với học sinh. Xây dựng kế hoạch chương trình bồi dưỡng, ôn luyện phù hợp với yêu cầu, vận dụng linh hoạt chương trình bồi dưỡng, ôn luyện. Tiến hành ôn luyện cho học sinh phải theo một quá trình, có hệ thống trên nền kiến thức và kỹ năng cơ bản của bộ môn từ đó mở rộng và nâng cao kiến thức ...

                 Một vấn đề cũng không kém phần quan trọng và không thể bỏ qua là về phía phụ huynh học sinh. Nhiều phụ huynh chưa có thiện cảm với môn Văn cũng như các môn xã hội, nhiều phụ huynh quan niệm, các em chỉ cần đủ kiến thức các môn này để thi tốt nghiệp. Ngay cả các em có chọn thi khối D cũng được định hướng như vậy: Chỉ cần điểm môn Văn tương đối khá, còn lại, tập trung cho Toán, Tiếng Anh. Thái độ không thiện cảm với môn Văn của phụ huynh càng làm cho con em mất dần niềm hứng thú, sự quan tâm đối với môn học. Bởi vậy, giáo viên cần làm tốt công tác tư tưởng để cha mẹ các em tôn trọng, trao quyền lựa chọn môn học yêu thích cho con em mình. Họ cần lắng nghe thầy cô về sức học của con em và ủng hộ dự định của nhà trường. Khi đó, chuyện thành bại chỉ còn do sự nỗ lực của thầy và trò.

                Một khía cạnh nữa cũng rất quan trọng là về phía lãnh đạo nhà trường. Lãnh đạo nhà trường cần có quan điểm trân trọng, khích lệ những em yêu thích môn Văn. Lãnh đạo nhà trường, nếu không hiểu đặc thù bộ môn, nhất là với môn Văn thì sẽ không thấy được cái khó của một học sinh giỏi: Muốn làm bài thi thành công, ngoài kiến thức, các em còn chịu ảnh hưởng của yếu tố tâm lí. Khi ấy, một lời khen hay một sự hững hờ của ban giám hiệu sẽ gây tác động cụ thể đến học sinh: Hưng phấn hoặc chán nản. Bởi vậy, tiếng nói của lãnh đạo nhà trường sẽ ảnh hưởng tốt đến các em. Lãnh đạo cần phân công chuyên môn cho giáo viên dạy theo các em cả một quá trình từ lớp 10 đến lớp 12 để giáo viên phát hiện ra học sinh giỏi bộ môn của mình, để từ đó định hướng cho các em và có phương pháp dạy học phù hợp. Lãnh đạo nhà trường cần phải quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí cho người trực tiếp làm công tác bồi dưỡng, động viên khuyến khích một cách kịp thời có như vậy mới nâng cao được chất lượng trong quá trình bồi dưỡng của giáo viên.

               Học sinh giỏi thiên bẩm là hết sức quan trọng. Song trên thực tế, không có một tài năng thiên bẩm nào tự nó có thể đi đến thành công. Bởi thế, vài trò người thầy là hết sức quan trọng. Vì vậy, muốn có học sinh giỏi, trước hết người thầy phải luôn có ý thức tích lũy tri thức và kinh nghiệm giảng dạy một cách nghiêm túc. Trong đó, sự nhạy cảm trong việc phát hiện năng khiếu của học sinh, phương pháp bồi dưỡng và sự năng động trong công tác quản lí luôn là yếu tố hàng đầu để có được thành công.

               Cuối cùng, tôi muốn nói rằng, việc bồi dưỡng học sinh giỏi là vấn đề nghệ thuật, vấn đề tâm huyết, không thể đem một chiếc áo thử cho mọi người, mà bảo đó là chuẩn mực. Tôi cứ nghĩ như nhà văn Nguyễn Tuân thường ví cái lao động của người nghệ sĩ cũng như con trai nơi rốn biển lấy máu, lấy rãi mình ra mà bao phủ lấy hạt đau hạt xót. Tới một thời gian nào đó, hạt cát ”khối tình con”, cộng với nước mắt hạch trai, đã trở thành một lõi sáng của một hạt ngọc tròn trặn ánh ngời (Tờ hoa). Người dạy bồi dưỡng học sinh giỏi cũng vậy, đây là dạng lao động đặc biệt, đầy nặng nhọc đèo bòng. Chẳng ai dám nghĩ mùa ôn luyện, bồi dưỡng nào mình cũng gặt hái thành công. Nhưng có một điều tôi rất tâm đắc là, vấn đề thành tích, cần phải có, vì nó là thước đo trước mắt hiệu quả công việc, nhưng thật ra, điều ấy cũng không quan trọng bằng việc trồng nên một nhân cách !

GV: Tạ Quang Tân - GV Ngữ Văn

                    

 

 

 

 

File đính kèm :

Đăng bình luận